• hartkracht 2016 003
  • rennen
  • hartkracht 2016 005
  • hartkracht 2016 004
  • hartkracht 2016 002

Onderwijs speciaal voor elk kind

Als leerkracht wil je dat alle kinderen in je klas zich optimaal kunnen ontwikkelen. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? Vier punten zijn heel erg belangrijk. Als die ontbreken, dan is het voor een kind heel lastig om zijn of haar talenten te optimaal te ontplooien.

Ruimte en vertrouwen

In dit artikel wil ik mijn ervaringen als ex-topsporter graag vertalen naar de onderwijssituatie, met als doel dat elk kind zijn talenten optimaal kan ontwikkelen. In de (top)sport heeft de coach en de omgeving veel invloed op de ontwikkeling en prestaties van de sporter. Zij zijn van cruciaal belang voor de uiteindelijke prestaties.
Binnen de sport mag er uitzonderlijk gepresteerd worden, dit wordt zelfs aangemoedigd. Een sporttalent krijgt hiervoor applaus. De voorwaarden uit de omgeving kloppen.
Er is voldaan aan twee belangrijke punten:


1. Genoeg ruimte om je talenten te ontdekken en te ontwikkelen.
2. Genoeg vertrouwen vanuit de omgeving om door te gaan en fouten te durven maken.

Dit zijn de basisvoorwaarden vanuit de omgeving, waaronder talenten optimaal ontwikkelt kunnen worden.

Ook op de basisschool

Ook in het onderwijs gelden deze voorwaarden. Als leerkracht behoor je tot de omgeving van het kind. Jij kunt elk kind helpen om zijn of haar talenten optimaal te ontwikkelen. Dit doe je door ze ruimte te geven om hun talenten te ontdekken. Maar ook door ze het vertrouwen te geven om door te gaan en fouten te durven maken. Als kind groei je zo op in een positieve stimulerende omgeving. Hiermee leg je als leerkracht al op de basisschool de basis voor optimale talentontwikkeling. Dit proces zet zich voort op de middelbare school.

Optimale balans

Naast ruimte en vertrouwen is er een derde punt van belang om talenten optimaal te ontwikkelen. Dat dat is het hebben van balans. In de sportwereld leer je gaandeweg meer over je balans. Wil je optimale prestaties leveren als sporter, dan moet je op 4 gebieden in balans zijn:
• Fysieke balans: een gezond en fit lichaam.
• Mentale balans: positieve gedachten en voldoende kennis over jezelf.
• Emotionele balans: goed omgaan met frustraties, boosheid en/of angsten.
• Spirituele balans: doen wat je leuk vindt, werken aan je wensen en verlangens.

Ken jezelf

De balans op het gebied van emotionele en mentale processen zorgt uiteindelijk voor de kwaliteit van de sportprestatie. Naast deze balans is, als vierde punt, het hebben van kennis over jezelf onmisbaar om optimaal te kunnen presteren. Met welke talenten en kwaliteiten ben je geboren, wat is je leerstijl en welk temperament heb je? Met deze kennis, kun je jouw sterke punten optimaal ontwikkelen en leren omgaan met je belemmeringen. Door het kennen en ontwikkelen van je eigen sterke punten, kun je je eigen talenten optimaal ontwikkelen maar ook een aanvulling zijn voor een ander. In teamverband is het noodzakelijk om gebruik te maken van elkaars verschillen en talenten.

Afhankelijk van de coach

Het (sport)talent is echter afhankelijk van de balans van de coach en zijn omgeving. Een coach die vol passie zijn inzet toont geeft deze energie door aan zijn pupillen. Om optimaal te presteren, is het ook als coach belangrijk dat je jezelf kent, hierover feedback vraagt aan anderen en je iets met deze informatie doet. Als coach moet je jezelf kwetsbaar opstellen en durven te reflecteren op je gedrag. Je moet jezelf bewust worden van je overtuigingen, oordelen, normen en waarden en welke uitstraling je hebt naar je pupillen. Doe je dit, dan zal je een groot aantal talenten voortbrengen, i.p.v. toevallig een talentvolle pupil. Als leerkracht ben jij de coach van de kinderen in je klas!

Ander onderwijs is nodig

Er zijn veel overeenkomsten tussen de (top)sport en het onderwijs, we willen allemaal het beste uit het kind halen.  Een groot verschil is echter dat het onderwijs in tegenstelling tot (top)sport, hoofdzakelijk gericht is op het gemiddelde kind. Wijk je als kind van dit gemiddelde af, dan zal het onderwijs proberen om het kind zoveel mogelijk naar het gemiddelde toe te brengen. Het kind zal zichzelf hierdoor zien als anders i.p.v. een uniek persoon, met zijn of haar eigen ontwikkelingsweg. De omgeving (die zo belangrijk is voor optimale ontwikkeling), mag elk kind gaan zien als uniek
Er wordt gezegd dat de meeste kinderen zich in dit onderwijs systeem kunnen vinden. Je weet echter nooit in hoeverre elk kind zich aanpast. Hoe dichter je bij het gemiddelde zit, des te makkelijker is het aanpassen.

Kijken naar het individuele kind

Vergeleken met vroeger, kijkt het onderwijs al veel meer naar het individuele kind. Maar kinderen worden nog steeds in hokjes geplaatst. Kinderen die niet binnen het gemiddelde passen en zich echt niet kunnen aanpassen, worden niet als een uniek kind gezien. Nee, ze krijgen in plaats hiervan vaak een stempel, een diagnose. We sleutelen zoveel mogelijk aan deze kinderen om ervoor te zorgen dat ze uiteindelijk toch mee draaien in het onderwijssysteem. Wanneer dit niet lukt, kan het betreffende kind in enkele gevallen naar een andere school gaan, waar het wel past. Hier zit het tussen allemaal kinderen die niet gemiddeld zijn.
Er zijn nu drie mogelijkheden:
1. Het kind zit helemaal op zijn plek en krijgt meer zelfvertrouwen.
2. Het kind voelt zich nog steeds niet begrepen, maar past zich (opnieuw) aan.
3. Of het kind past zich niet aan, voelt zich nog steeds niet gezien en zal helemaal afhaken en niet meer naar school willen.

Niet alleen het kind, maar ook de omgeving veranderen

Er zijn op dit moment teveel kinderen die niet goed in het huidige onderwijssysteem passen. Zij passen zich aan en als ze dat niet kunnen, vallen ze uit. Het onderwijs vraagt zich af: “Hoe kunnen we het kind veranderen, zodat het leert omgaan met de omgeving/het systeem”? We geven eigenlijk de boodschap dat er iets mis is met het kind.

Mijn ervaring is dat elk kind zich optimaal kan ontwikkelen, wanneer de omgeving zich ook aanpast aan het kind. Natuurlijk mogen kinderen leren en ontwikkelen, maar we moeten ook de goede vragen stellen:“Wat heeft het kind nodig? Wat zijn de sterke kanten van het kind? Hoe kan het kind het beste leren en ontwikkelen? Hoe kunnen we leren van elkaars verschillen? Heeft het kind wel voldoende plezier?”

Hoe ziet ander onderwijs eruit?

Onderwijs is het de basis voor de ontwikkeling van kinderen. De volwassenen van de toekomst. Daarom is het zo belangrijk. Onze samenleving is ervan afhankelijk. Voor de samenleving is het van belang dat zoveel mogelijk mensen in balans opgroeien en hun talenten optimaal ontplooien. Om dit tot stand te brengen zijn de volgende veranderingen nodig:

1. Leerkrachten krijgen training over hoe je balans houdt in lichaam en geest. Zo blijven ze zelf in balans, raken niet overbelast en kunnen ze kinderen leren in balans te blijven. Het is van belang dat leerkrachten leren wat de voorwaarden zijn om tot talentontwikkeling te komen en leren om verschillen tussen kinderen te accepteren en gedifferentieerd les te geven.

2. Leerlingen leren hoe ze balans houden op emotioneel en mentaal gebied, maar ook op fysiek en spiritueel gebied. Dus: hoe blijf ik fit en hoe vind ik de doelen en passie in mijn leven. Leerlingen krijgen hierbij voldoende ruimte om zichzelf te leren kennen, zonder oordeel van anderen. Ze krijgen hiervoor het vertrouwen van de leerkrachten. Wanneer kinderen zich niet gemiddeld ontwikkelen, voelen ze zich UNIEK in plaast van anders. Ze voelen zich gezien en erkend.

3. Leerlingen werken onder andere in talentgroepen vanuit de aanleg die ze van nature hebben (gedifferentieerd onderwijs) Een kind leert dan al op de basisschool veel over zichzelf en kan deze kennis verder ontwikkelen op de middelbare school. Zelfsturing is belangrijk in het leerproces. De leerling raakt zo gemotiveerd en leert keuzes maken voor zijn eigen leerproces. Leren om doelen te stellen: wat wil ik en hoe kan ik dit bereiken. Leren om verantwoordelijkheid te nemen in plaats van afhankelijk te zijn van de mening van anderen.

4. In belang van verschillen wordt benadrukt. Iedereen mag anders zijn en mag zijn talenten laten zien en ontwikkelen op zijn of haar manier. Dit is van grote waarde voor de maatschappij. Met verschillende talenten vullen we elkaar allemaal aan.

In plaats van speciaal onderwijs, waarin we kinderen opdelen, moeten we naar een onderwijssysteem waarin alle kinderen gezien worden:  Onderwijs Speciaal voor Iedereen. Hiermee komt elk kind in balans en kan het zijn of haar talenten optimaal ontwikkelen.

Nu ben ik heel benieuwd naar jouw mening over dit onderwerp. Zie jij ook de voordelen van een nieuw onderwijssysteem? Of juist niet? Deel je mening in eenDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.naar mij.